Sergüzest

Türk Edebiyatinda modern anlamda kisa öykünün de kurucusu sayilan Samipasazade Sezai, Sergüzest adli romaninda Tanzimat döneminde Kafkasyadan kacirilarak Istanbula getirilip satilan bir kizin yasamini anlatir. Ilk satildigi evin hanimi tarafindan Dilber adi verilen kiz, hor görüldügü, ezildigi icin o evden kacar; ancak yeniden eski sahiplerine verilir; yasami boyunca birkac kez esir olarak satilir. Farkli evlerde farkli yasam bicimleri icinde Dilberin basindan gecenlerin islendigi Sergüzest, Tanzimat edebiyatinin romantizminden gercekcilige yöneldigi dönemde yazilmistir. Bu nedenle her iki akima has dil ve bicem özelliklerini yansitir.Ilk dönem romanlarimiz icinde kurgusu ve anlatimiyla bir asama kabul edilen romanlardan biri de Sergüzesttir. Türk romaninda metin üzerinden cözümleyici elestiri anlayisinin ilk örnegini veren Mizanci Murad, yayimlanir yayimlanmaz Sergüzest icin kaleme aldigi degerlendirme yazisinda, romanin en carpici yönünün yapi bütünlügü oldugunu söyler. Devrin hastaligi olan konu disina cikmak zaafi yoktur burada. Daha da önemlisi, yazarin romani kendisini yansitan bir ayna olarak degil, bir mimarmühendisin insa ettigi bina gibi kurmus olmasidir. Yazari metnin disinda tutmak isteyen bu anlayis Türk romani icin önemli bir adimdir.Handan Inci