Görünüsleri Kurtarmak

Batida uzun bir süre boyunca bilimin tarihi kesintisiz bir ilerleme, insanin dünyaya adim adim hakim oldugu bir yetkinlesme süreci olarak anlatildi. Oysa bilim tarihi ve felsefesi alanlarinda 20. yüzyilin basindan beri yapilan calismalar bu basari tablosundaki catlaklari ve kirilmalari da gözler önüne sererek bu anlatiya son yüzyilda agir bir darbe vurdu. Evrenin merkezinde Yerkürenin bulundugu bir sistemden Günesin bulundugu sisteme gecis pürüzsüz olmadigi gibi, astronomlarin gökcisimlerinin eski fizigin kuramlariyla aciklayamadiklari görünür hareketlerine tatmin edici bir aciklama getirmelerine her zaman izin de vermedi. Hatta kimi durumlarda bunu daha da zorlastirdi.Bilim tarihinin öncü isimlerinden Pierre Duhem, Görünüsleri Kurtarmakta fizik ile astronomi arasinda kah gerilen kah gevseyen bu iliskilerin izini Platondan itibaren modern astronominin kurucularindan Galileoya kadar sürüyor. Bilimsel kuramlarin her zaman dogrulara ulastirmayan, bazen yeterince kullanisli olmakla yetinmek zorunda kalan kusurlu insan ürünleri olduklarini, bizzat onlari olusturan ve elestiren düsünürlerin katildigi, yüzyillari asan bir söyleside ortaya koyuyor. Bilimin tarihine merakli herkesi bilimsel bilginin dogasi üzerine düsünmeye ve kuramlarin gözlemlerle nasil bir iliski kurdugunu anlamaya davet ediyor.