Eylül

Mehmet Raufun en önemli eseri olarak kabul edilen ve ona yaygin bir söhret kazandiran Eylül, Servet-i Fünn döneminin de en parlak romanlarindan biridir. Psikolojik romanin ilk izlerini gördügümüz bu eser, insanin kendi tabiati ve cevresiyle yasadigi ruhsal catismalari anlatirken, kahramanlarin ic dünyalarini da okura bütün yönleriyle sunuyor. Suat, Necip ve Süreyyadan olusan ask ücgeninde Suat, icinde bulundugu sakin aile hayatina ragmen, aski tadamamis bir kadin olarak kurgulanir. Necip de hareketli Beyoglu yasantisinda aradigini bulamamistir. Suat ve Necip ikilisi arasinda böylece bir benzerlik kurulur. Ikili birbirini tanidikca yakinlasmaya baslar. Aralarindaki cekim onlari imkansiz bir aska sürükler. Bulusmalar, kavusmalar bu aski görünür kilmaya baslarken, aslinda onlari nasil bir son beklemektedir Mehmet Rauf, havanin degisimini, yapraklarin sararip yere düstügünü ve cignendiklerini görünce bir hayli duygulanir ve kendi hayatini Eylüle benzetir. Eylül, eserin hakim duygusunu aciklayan ve sembolize eden bir kelimedir ve yaz mevsiminde baslayan bir askin bitisini, hüznünü anlatir. Hayallerden siyrilmanin, hakikatle yüzlesmenin, ölüm-dogum döngüsünün göstergesidir.