Bizans ve Türkler Arasinda Ermeniler

Lastivertli Aristakes on birinci yüzyilda yasamis bir Ermeni rahibi ve tarihcisidir. O, Cevremizde Yasayan Yabanci Halklardan Basimiza Gelen Felaketlerin Tarihi adli bu eserini, tahmini 1072 ile 1079 yillari arasinda yazdi. Eser 1000 ila 1071 yillari arasindaki dönemi kapsamakla birlikte, Bizans - Ermeni iliskilerine, Selcuklularin Anadoluya gelislerine, Ermeni kilisesi icinde heretik bir akim olarak ortaya cikan Tondrakilere dair mühim bilgiler arz etmektedir. Eser önemli olmakla birlikte ne yazik ki yazar hakkinda cok bir malumata sahip degiliz.Aristakesin Erzurum yakinlarindaki Arcn bölgesinin bir köyü olduguna inanilan Lastivertden oldugu biliniyor. Eserinde göreceginiz üzere Incilden sik sik alintilar yapan Aristakes, teoloji üzerindeki bilgisini tarihi olaylarla uyumlu bir bicimde harmanlamistir. Baslarina gelen olaylarin sebeplerini disarida degil halkin ve prenslerin yozlasmasina ve Tanrinin unutulmasina baglamistir. Eserin diger bir önemli noktasi ise sudur bu tarz eserler bir patronaj destegi ile yapilir ve bir hanedenaile büyügüne ya da bir kilise büyügüne ithaf edilir. Aristakesin bu calismasinda herhangi bir patronaj yoktur ve hic kimseye övgüler düzmeden kendi görüslerini yazmistir ve gerektigi yerde kendileri de dahil olmak üzere her kesimi elestirmistir.